Giá điện hai thành phần: Thử nghiệm của EVN và vai trò chiến lược của BESS

Giá điện hai thành phần là cơ chế tính tiền điện gồm hai phần tách biệt. Phần thứ nhất là chi phí công suất đăng ký hoặc công suất cực đại Pmax. Phần thứ hai là chi phí điện năng tiêu thụ theo kWh thực tế. Cách tính này nhằm phản ánh đầy đủ hơn chi phí đầu tư, vận hành hệ thống điện.

Theo thông tin từ EVN, mô hình giá điện hai thành phần hiện mới đang trong giai đoạn thử nghiệm và tính toán trên giấy. Cơ chế này chưa được áp dụng vào hóa đơn tiền điện thực tế. Việc thử nghiệm nhằm đánh giá tác động và hoàn thiện phương án chính sách.

Thử nghiệm giá điện hai thành phần theo tinh thần EVN

EVN đã nhấn mạnh rõ đây là hoạt động nghiên cứu, mô phỏng và thử nghiệm nội bộ. Mục tiêu chính là thu thập dữ liệu và đánh giá hành vi sử dụng điện của khách hàng. Trong giai đoạn này, các con số chỉ mang tính tham khảo. Doanh nghiệp chưa phải điều chỉnh hệ thống hay chịu chi phí phát sinh.

EVN cũng lưu ý rằng mọi thay đổi chính thức, nếu có, đều sẽ được công bố công khai. Các bên liên quan sẽ được tham vấn trước khi áp dụng rộng rãi. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và ổn định cho môi trường sản xuất kinh doanh.

Pmax là công suất cực đại mà khách hàng sử dụng trong một khoảng thời gian xác định. Thông số này phản ánh áp lực mà phụ tải gây ra cho hệ thống điện. Trong mô hình hai thành phần, Pmax đóng vai trò quan trọng để phân bổ chi phí đầu tư lưới điện.

Tuy nhiên, trong giai đoạn thử nghiệm hiện nay, Pmax chỉ được dùng để mô phỏng cách tính. EVN chưa sử dụng Pmax để thu tiền điện. Doanh nghiệp vì vậy không nên hiểu đây là yêu cầu bắt buộc hay áp lực chi phí tức thời.

Vì sao EVN nghiên cứu giá điện hai thành phần?

Hệ thống điện Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng. Tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng. Phụ tải lớn, dao động mạnh theo thời gian. Cách tính giá điện truyền thống dần bộc lộ hạn chế.

Giá điện hai thành phần được nhiều quốc gia áp dụng. Mục tiêu là khuyến khích sử dụng điện hiệu quả hơn. Đồng thời, cơ chế này giúp phản ánh đúng chi phí đầu tư hạ tầng điện. Việc EVN nghiên cứu là bước đi mang tính dài hạn.

Vai trò của BESS dưới góc nhìn chiến lược

Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin, hay BESS, thường được nhắc đến cùng giá điện hai thành phần.

Trong bối cảnh dài hạn, BESS được xem là giải pháp chuẩn bị chiến lược. Công nghệ này giúp doanh nghiệp quản lý phụ tải linh hoạt hơn. BESS hỗ trợ giảm đỉnh công suất và tối ưu vận hành hệ thống điện nội bộ.

Nếu giá điện hai thành phần được áp dụng trong tương lai, Pmax sẽ ảnh hưởng đến chi phí. Khi đó, BESS có thể đóng vai trò hỗ trợ. Hệ thống lưu trữ cho phép xả điện vào giờ cao điểm. Nhờ vậy, công suất lấy từ lưới được kiểm soát tốt hơn.

Điều này mang ý nghĩa kinh tế trong dài hạn.

Xu hướng BESS trong giai đoạn 2026 và xa hơn

Nhiều báo cáo quốc tế dự báo thị trường BESS sẽ tăng trưởng mạnh sau 2026. Nguyên nhân đến từ nhu cầu cân bằng lưới điện và tích hợp năng lượng tái tạo. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này.

Dù vậy, sự bùng nổ của BESS, nếu xảy ra, sẽ đến từ nhu cầu tối ưu vận hành và chiến lược năng lượng, không phải từ yêu cầu hành chính ngắn hạn. EVN hiện tập trung vào nghiên cứu, chưa ban hành quy định bắt buộc.

Hệ BESS của Sungrow trong bức tranh dài hạn

Sungrow là một trong những hãng phát triển mạnh giải pháp BESS toàn cầu. Các hệ BESS của Sungrow được thiết kế cho nhà máy, khu công nghiệp và hệ thống điện lớn. Giải pháp tập trung vào an toàn, độ bền và khả năng mở rộng.

Trong tương lai, khi thị trường sẵn sàng, các hệ BESS như của Sungrow có thể trở thành lựa chọn chiến lược. Chúng hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn với chi phí năng lượng. Tuy nhiên, việc đầu tư cần dựa trên lộ trình rõ ràng.

Kết luận

Giá điện hai thành phần hiện mới ở giai đoạn thử nghiệm theo đúng tinh thần EVN. Chưa có áp dụng thực tế trên hóa đơn điện.

Trong dài hạn, BESS có thể là giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp thích ứng với các mô hình giá điện mới. Việc chuẩn bị kiến thức và theo dõi chính sách sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi thị trường bước sang giai đoạn mới.